اهل بيت خطاب مىكرده است . « 1 » در اين آيه با لحنى كاملا عيب‌جويانه به آنان تذكر داده شد ، كه رفتار خود را با عظمت شأنى كه دارند هماهنگ كنند . منظور از اهل بيت محمد صلّى اللّه عليه و آله آن‌گونه كه با كاربرد آن در زمان خود سازگارى داشت ، در وهله اول خويشاوندان نسبى او بودند ، مانند بنى هاشم كه براى حفظ طهارت مقامشان دريافت صدقه بر آنان حرام شده بود و در وهله دوم همسران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله . آيه مباهله نيز نازل شده است كه از نظر ابهاماتى كه پيرامون شرايط نزول آن وجود دارد ، ارزشيابى اهميت مذهبى آن دشوار است . « 2 » به محمد صلّى اللّه عليه و آله خطاب مىشود : « از آن پس كه به آگاهى رسيده‌اى ، هر كس كه دربارهء او ( عيسى ) با تو مجادله كند ، بگو : بياييد تا حاضر آوريم ، ما فرزندان خود را و شما فرزندان خود را ، ما زنان خود را و شما زنان خود را ، ما خود و شما خود . آن‌گاه دعا و تضرع كنيم و لعنت خدا را بر دروغگويان بفرستيم » ( آل عمران / 61 ) . مفسّران متفقا بر اين عقيده‌اند كه اين آيه در سال 10 هجرى هنگام ديدار با هيأتى از نصرانيان نجران كه نظريه اسلام در مورد مسيح را نمىپذيرفتند نازل شد . محقّقان معاصر از ديدگاهى انتقادى خاطرنشان كرده‌اند كه مفسّران علاقه خاصى داشته‌اند بسيارى از آيات قرآنى دربارهء مسيحيان را به اين ديدار ارتباط دهند . « 3 » منظور از « ابناءنا » و « نساءنا » از جانب محمد صلّى اللّه عليه و آله چه كسانى هستند ، بنابر نقل راويان حديث ، هنگامى كه نصرانيان خود را از آن معذور داشتند مباهله انجام نپذيرفت ، و اكثر راويان

--> ( 1 ) - ابن حنبل ، مسند ، قاهره 1313 ، ج 3 ، ص 246 . لامنس در فاطمه و دختران محمد صلّى اللّه عليه و آله ، ص 199 ادعا مىكند كه اهل بيت آن‌گونه از زبان عربى استنباط مىشود در اصل به معنى همسران يك مرد است كه در زير يك سقف گرد آمده باشند . اما با توجه به ارجاعاتى كه ذيل رديف 4 به عنوان شاهد در مورد خاندانهايى غير از اهل بيت محمد صلّى اللّه عليه و آله آورده است بروشنى بيان مىكند كه معنى آن خويشاوند نسبى مىباشد . ( 2 ) - در مطالعات شرق‌شناسى در زندگينامه‌هاى محمد صلّى اللّه عليه و آله از اهميت آيه مباهله كمتر گفتگو شده است . ماسينيون در تك‌نگارى مباهله مدينه و عظمت مقام فاطمه عليها السّلام و اشموكر در مقاله « اقليت مسيحى نجران و مسأله روابط آنان در صدر اسلام » در مطالعاتى در باب اقليتها در اسلام ، ج 27 بخش 1 ، ص 183 - 281 و مقاله « مباهله » در دائرة المعارف اسلام ، طبع دوّم به طور مشروح از اين مسأله بحث كرده‌اند . اشموكر معتقد است كه نقش مربوط به مسيحيان نجران كاملا ساختگى است و اين آيه ، كه او آن را نامفهوم توصيف مىكند . با هيچ حادثه تاريخى ارتباط ندارد . اما اگر منظور از اين آيه فقط تجليل از مقام دينى محمد صلّى اللّه عليه و آله در شرايطى كاملا انتزاعى باشد اين سؤال پيش مىآيد كه چرا اين آيه شامل زنان و همسران او نيز مىشود و منظور چه كسانى هستند . نويسندگان معاصر چيزى جز اهل بيت از آن استنباط نمىكنند . ( 3 ) - نلدكه و شوالى ، تاريخ قرآن ج 1 ، ص 177 ، يادداشت 2 .